Sürekli Değişken Otomatik Vites Nedir, Ne Demek?

Honda, Nissan, Subaru, Toyota gibi Japon otomobil şirketlerinin tercih ettiği bir sistem olması sebebiyle Japon şanzımanı olarak biliniyordu. Artık Renault ve benzer birçok ekonomik sınıf araçlarda da Sürekli Değişken Şanzıman (continuously variable transmission – CVT) kullanılıyor. Araçların tanıtım sayfasında yazan Sürekli değişken otomatik ne demek ? Renault Clio gibi araçlarda bu vitese x-tronic adını vermektedir.

Bu şanzıman, ekonomik yakıt tüketimi isteyen ve hıza gerek duymayan kişilerin tercihi oluyor. Manuel ve otomatik şanzımanlar incelendiğinde motor devir hızı ile araç hızının birbirine bağlı olduğu görülür. Ancak CVT şanzımanda, yapısal olarak bu daha farklıdır. CVT şanzımanlı araçlarda motor devri değişmeden aracın hızının artması mümkün. Bunun olmasına imkan sağlayan şey ise sahip olduğu kasnak yapısı. Kasnak yapısının çapının değişimi sonucunda oluşan aktarım oranı, hızlanmayı sağlamaktadır.

Sürekli değişken otomatik nedir ? Kasnakların çapının değiştirilmesi, şanzıman oranını ayarlamaktadır. Tıpkı bisikletteki vites sistemi gibi düşünebiliriz. Oranın değiştirilmesi için zinciri daha büyük veya daha küçük dişlilere yönlendirir. Düşük hızda hızlanabilmek için giriş kasnağını küçültüp çıkış kasnağını büyütmeniz gerekmektedir. CVT’de benzer bir mantık bulunmaktadır. Araç hızlandığında, kasnakların çapı, araç hızı arttıkça motor devrini düşürmek için değişir. Bu, klasik bir şanzımanın yaptığı şey ile aynıdır, ancak vitesleri kademeli değiştirmek yerine, CVT sürekli olarak oranı değiştirir. Bu nedenle ismi sürekli değişken şanzımandır.

CVR şanzıman yakıt ekonomisi sağlarken diğer otomatik ve manuel viteslere göre daha hızlı ivmelenme sağlar. Vites geçişleri de hissettirilmez. Bu araçları kullananlar diğer araçlardan farklı bir ses geldiğini ve bozuk bir şanzıman sesi gibi olduğunu anlatmaktadırlar. Ancak bu ses normaldir ve vites geçişi anlaşılmaz sürekli aynı viteste gidiyor gibi hissedilmekte. Geleneksel otomatik şanzımanlarda ani hızlanma durumunda güç patlaması yaşanırken CVT’ler maksimum güçte pürüzsüz, yumuşak ve hızlı bir artış sağlanmaktadır. CVT şanzımana alışmak için bir süre geçmesi gerektiği söylenmektedir. Ani hızlanmalarda gelen vızıltı tarzı sese alışmanın zaman alacağı bilinmeli. Bu şanzıman ayrıca yokuşlardan inişlerde de iyi bir motor freni imkanı sağlamaktadır.